DALLARIN ÖNEMİ
Dallar; bir ağacın güzel ve estetik bir görüntüye sahip olmasında ki en önemli etkenlerdenbiri dallarının yapısıdır. Dallar gövde üzerinde belli kurallarla büyütüldüğünde uyumlu bir yapı ve gerçek, yaşlı bir ağaç görüntüsü sağlanır.
Yeni dallar büyütülürken, özellikle yaprak döken ağaçlarda, nasıl bir dalyapısı oluşturulacağına kışın karar vermek gerekir. Buna göre tomurcuklar oluştukça istenen yöndekiler bırakılır, diğerleri koparılır. Daha ileride dal geliştikçe, her uzamada tomurcukların önünden itibaren dal kesilerek dalın bu tomurcuklardan itibarenuzaması sağlanır. Bu şekilde bol ince ve kısa dallı bir büyük dal yapısı sağlanır. İnce dal sayısı ne kadar fazla olursa, bu dalların besleyebileceği yaptaklar da o kadar küçük olur ki bonsai'de istenen de budur. Bu tip bir ağaç yaprakları döküldüğü zaman bile güzel görünür.
Elde ettiğiniz sık dallı yapı telle sarılarak kıvrımlı bir yapı kazandırılır. Bu şekilde dallar daha doğal görünecektir.
Kozalaklılarda durum biraz farklıdır. Bu tip ağaçlarda yeni dallar geliştirmek yerine varolan dallar ile çalışmanız gerekmektedir. İstenen dalların uzamasına izin verilerek diğerleri budanır ve bu şekilde güzel bir yapı oluşturulmaya çalışılır. Ancak bu, yaprakdöken ağaçlardaki kadar kolay olmayacaktır.
Ağaç dallarının gövde üzerindeki yerleşimleri için de bazı kurallar vardır. İlk kural: ağacın ilk dalı en kalın dalı olmalı ve gövdede ağaç boyunun üçte biri yükseklikte bulunmalıdır. Bonsai de gövde en önemli kısım olduğu için ağaç boyunun üçte ikisi kadar ki kısımda bakan kişi tarafında gövdeyi kapatacak dal bulunmamalıdır. Ancak geriye doğru giden dalların bulunması daha güzel bir görüntü sağlarken ağaca derinlik verir.
Bonsai'de genellikle gövde kıvrılarak yükselir. Dalların bu kıvrımların dış tarafında bulunması da bir başka kuraldır. Bunun yanında gövde üzerinde iki dalın gövdeden aynı seviyeden ayrılmaması gerekir. Böyle bir durum doğal olmayan bir görüntüye sebep olacağı gibi, gövdenin bu noktada kabarmasına neden olur.
Dalları yerleştirirken dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da dallar arasındaki mesafenin aynı olmamasıdır. Alt dallar arasındaki mesafe daha çokken yüksek dalların arasındaki mesafe de az olmalıdır.
Ağacınız yaprakları yokken de güzel görünüyorsa uygun bir dal yapısı oluşturmuşsunuz demektir. Bundan sonra yapmanız gereken sadece bir kaç ayrıntıya daha dikkat etmektir. Örneğin gövde üzerinde minik dal ve yapraklar bırakmamalısınız. Aynı şekilde dalların gövdeden ayrıldığı bölgede de bu şekil dal ve yaprak olmamalıdır. Ayrıca dallar üzerinde aşağı sarkan yaprakları da dal yapısını göstermek için budamanız gerekir.
Güzel bir dal görüntüsü elde ettiğinizde işinizin tam olarak bittiğini düşünmeyin. Unutmayın ki bonsai hep aynı kalmayacaktır. Belli aralıklarla budamaya devam ederek oluşturduğunuz şekli korumalısınız. Ayrıca birkaç yılda bir bazı dalların yerine başka dallar yetiştirmek de gereklidir. Bir süre için çirkin görüntüye yol açsa da ağacın sağlığı için gerekli olan bir işlemdir YETİŞTİRME KURALLARI
Bonsai her ne kadar kendi zevkinize göre şekillendirebileceğiniz bir uğraşı olsa da, kendi içinde kuralları vardır. Bu kurallar çok katı kurallar olmamakla beraber genel olarak neyin daha uygun olduğu yada ne yapmanın yanlış yada zararlı olacaği konusunda tecrübelerden ve Japon kültüründen kaynaklanan genel bilgiler içermektedir. GÖVDE
1 . Ağacın uzunluğu gövde çapının 6 katı olmalı.
2 . Gövde bakana doğru hafifçe eğimli olmalı.
3 . Gövde yüzeyden itibaren genişlemeli,bitkiyi taşıyabilecek kalınlıkta olmalı.
4 . Kökler gövdeden dairesel olarak ayrılmalı.
5 . Gövdeden bakana doğru çıkan kök olmamalı.
6 . Doruk bakana doğru eğimli olmalı.
7 . Gövde yüzeyde kalın, doruğa doğru incelen yapıda olmalı.
8 . 'Cascade' stili haricinde doruk yüzeyin üzerinde olmalı.
9 . Doruğun yönü gövdenin yüzeyden ayrıldığı yönle aynı olmalı.
10. Gövde üzerindeki eğriler bakana doğru olmamalı.
11. S şeklindeki eğrilerde aşırıya kaçmamalı.
12. Boy uzadıkca eğriler birbirine daha yakın ve küçük çaplı olmalı.
13. Ağaçta sadece bir tane doruk olmalı.
14. İki gövdeli ağaçlarda gövde yüzeye yakın bir yerde ayrılmalı. DALLAR
1 . Dallar birbirleriyle yada g övdeyle kesişmemeli.
2 . Gövdeden bakana doğru çıkan dal olmamalı.
3 . İlk dal yüzeyden yaklaşık olarak ağaç boyunun 1/3'ü kadar yukarıda olmalı.
4 . Sonraki dallar kalan yüksekliğin 1/3'ü kadar yukarıda olmalı.
5 . Dallar gövdedeki eğimlerin dış yüzünden ayrılmalı.
6 . Dalların çapları gövdeyle orantıtlı olmalı. Gövde çapının 1/3'ünden kalın çaplı dallar kalındır.
7 . İlk dal sağda (yada solda), ikinci dal solda (yada sağda), üçüncü dal arkada olmalı.
8 . Dallar birbirlerine paralel görünmemeli.
9 . Dalların kalınlık ve boyları gövde üzerindeki yüksekliğine göre azalmalı.
10. Dallar arasında yeterli boşluk bulunmalı.
11. Birinci ve ikinci dallar orta çizginin önüne doğru yerleştirilmeli.
12. Birinci, ikinci ve üçüncü dallar arasındaki açı yaklaşık olarak 120 derece olmalı.
13. Gövde üzerinde aynı hizada (tekerlek şeklinde yada simetrik) dal olmamalı.
14. Dallar üzerindeki dallar da aynı kurallarla yerleştirilmeli, yanlız aşağı yada yukarı giden dal olmamalı.
15. Ağaca yaşlı görüntüsü vermek için alt dallar aşağıya goğru eğimli olmalı.
16. İkiz gövdeli ağaçlarda gövdeler arasında dal bulunmamalı.
17. "Jin" görünür bir yerde olmalı. SAKSI
1 . Ağaç saksının orta noktasının gerisinde ve bir miktar sağda ya da solda olmalı.
2 . Renkli saksılar çiçek açan ve meyve veren ağaçlarda kullanılmalı ve renk çiçek rengiyle uyumlu olmalı.
3 . Saksı derinliği ağaç çapıyla aynı olmalı.
4 . Saksı genişliği ağaç uzunlupunun 2/3'ü kadar olmalı.
5 . Saksının şekli ağaçla uyumlu olmalı. Sağa sola fazla eğimli olmayan ağaçlar dikdörtgen saksıda, eğim hareketi fazlaysa oval yada yuvarlak saksılar seçilmeli. Büyük ağaçlarda derin ve dikdörtgen saksılar kullanılmalı. TOPRAK
1 . Toprak iyi karıştırılmalı, katmanlar olmamalı.
2 . Güçlü gübre kullanılmamalı.
3 . Sulama üstten yapılmalı.
4 . Ortam nemli olmalı.
5 . Toprak karışımının kalın kısmı kullanılmalı ince toprak fazla katılmamalı.
6 . Ağaç belli bir düzende değil ihtiyaç duydukça sulanmalı.
7 . Sadece tropikal ağaçlar kapalı ortamlarda yetiştirilmeli, normal ağaçlar içeride yetiştiriliyorsa belli dönemlerde soğukta bırakılmalı.
